ちょっと頭を使う番組

เราเคยดูรายการ Quiz ตอบคำถามรายการหนึ่ง ชอบมาก ชื่อรายการว่า ペケポンプラス ที่ฉายทางช่องฟูจิ เพิ่งรู้ว่ารายการนี้เลิกฉายไปตั้งแต่ปีที่แล้ว

ควิซในรายการนี้จะเป็นการเล่นคำใน 川柳 แต่ละบท ซึ่งเราดูแล้วก็เข้าใจบ้างไม่เข้าใจบ้างแต่พอเห็นเฉลยก็ร้อง อ๋ออออ อย่างงี้นี่เอง การเล่นคำในภาษาญี่ปุ่นสนุกดี

ในรายการจะแบ่งผู้เข้าแข่งขันออกเป็น 2 ทีม ทีมละ 4 คน ทีมหนึ่งเป็นทีมประจำของรายการ เก่งมาก ส่วนอีกทีมจะเป็นแขกรับเชิญในแต่ละสัปดาห์ เวลาตอบปัญหามีเวลาคนละ 15 วินาที แล้วห้ามช่วยคนในทีมคิดหรือขอความช่วยเหลือจากคนในทีมนะนะ พอถึงตาตัวเองต้องตอบ ทีมก็ได้แต่ลุ้นให้เราตอบถูกอยู่ข้าง ๆ ถึงแม้ว่าคนในทีมจะรู้คำตอบแล้วก็บอกไม่ได้

ในบทความนี้เราจะยกควิซบทต่าง ๆ ที่เป็นคำถามในรายการนี้ตอนที่ออกอากาศในวันที่ 4 เดือนตุลาคม ค.ศ.2013 หรือเมื่อประมาณ 2 ปีก่อน

เรามาดูกันเลยในแต่ละข้อว่ามีอะไรบ้างงงง มาทายกันนน

①

「男性が　歌うスポーツ　◯◯◯◯◯」

ในคำถามจะมี　ヒント　เป็นรูปภาพให้ด้วย 川柳 บทที่คือ "กีฬาที่ผู้ชายร้องเพลง" จริง ๆ เห็นรูปก็พอจะเดาได้ไม่ยาก แต่แขกรับเชิญก็ตอบว่า 

シングメン！(sing + man) เกือบถูกละ อีกนิดนึง มาถูกทางแล้ว เพราะจริง ๆ แล้วเฉลยก็คือ

「ボクシング」

ボクシング（僕＋sing）ที่ออกเสียงเหมือนคำว่า Boxing กีฬาชกมวยแบบที่ในภาพให้มานั่นเอง

②

「ベジタリアン　限定の祭り　◯◯◯◯◯」

งานเลี้ยงสำหรับผู้ที่เป็นมังสวิรัติเท่านั้น มันคืองานเลี้ยงอะไรอันนี้เราไม่เข้าใจ และเฉลยก็คือ

「前夜祭」

前夜祭（ぜんやさい）ที่เราลองไปเปิดหาความหมายแล้วแปลว่า The eve of festival เช่น christmas eve และ 前夜祭（ぜんやさい）เล่นเสียงกับคำว่า 全部野菜　ぜんぶやさい　ที่แปลว่า ผักทั้งหมด เลยเป็นที่มาของคำถามที่บอกว่า งานเลี้ยงสำหรับมังสวิรัติเท่านั้น นั่นเอง

③

「会うとすぐ　名を名乗る県　◯◯◯◯◯◯」

จังหวัดที่เมื่อเจอกันก็บอกชื่อสกุลตนเองทันทีคือจังหวัดอะไร อันนี้เราก็คิดไม่ออก เฉลยก็คือ

「長崎県」

คำตอบคือ 長崎県　ながさきけん ซึ่งเล่นเสียงกับคำว่า　名前を先に　なまえをさきに　พอดูเฉลยแล้วก็พอเข้าใจแบบงง ๆ

④

「目隠しも　平気な銃は　◯◯◯◯◯◯」

ชอบข้อนี้มากเลย ปืนที่ยิงได้สบายทั้ง ๆ ที่ปิดตาอยู่ คือปืนอะไร เฉลยคือ

「水鉄砲」

水鉄砲　みずてっぽう หรือ ปืนฉีดน้ำ เป็นการเล่นคำระหว่างคำว่า 見ず กับ 水 นั่นเอง

ต่อไปจะเป็น ２つの意味川柳 หรือ 川柳 ที่มี 2 ความหมาย

⑤

「このお餅　なかなか切れない　◯◯◯◯◯」

川柳 นี้แปลได้ว่า โมจินี้ ตัดแทบไม่ขาดเลย .... แล้วในรูปคือเชฟกำลังนวดไหล่ตัวเองสีหน้าดูเจ็บปวด และเราต้องเติม 5 ตัวอักษรที่จำทำให้ประโยคนี้มี 2 ความหมาย เฉลยคืออ

「かたいため」

かたいため สามารถแปลได้ 2 ความหมายคือ 固い為 (เพราะแข็ง) และ 肩痛め (ไหล่เจ็บ) 

ถ้าเป็น　川柳❶　このお餅　なかなか切れない　固い為 จะแปลได้ว่า โมจินี้ ตัดแทบไม่ขาดเลย เพราะว่ามันแข็ง　

ส่วน　川柳❷　このお餅　なかなか切れない　肩痛め จะแปลได้ว่า โมจินี้ ตัดแทบไม่ขาด จนเจ็บหัวไหล่

⑥

「無視をして　船が沈没　◯◯◯◯◯」

川柳 นี้แปลได้ว่า ไม่ใส่ใจแล้วเรือล่ม... พร้อมด้วยรูปกัปตันเรือร้องไห้ มีที่ให้เติม 5 ตัวอักษรเพื่อทำให้เป็น 川柳 ที่มี 2 ความหมาย และเฉลยก็คือออ

「こうかいし」

こうかいし สามารถแปลได้ 2 ความหมายคือ 航海士 (นักเดินเรือ) และ 後悔し (เสียใจทีหลัง) 

ดังนั้น 川柳❶　無視をして　船が沈没　航海士 จะแปลได้ว่า　นักเดินเรือไม่ใส่ใจทำให้เรือล่ม 

และ 川柳❷　無視をして　船が沈没　後悔し จะแปลได้ว่า ไม่ใส่ใจจนทำให้เรือล่มจึงมาเสียใจทีหลัง

⑦

「使いすぎ　そろそろ捨てよう　◯◯◯◯◯」

川柳 นี้แปลได้ว่า ใช้มากเกินไป อีกไม่นานจะทิ้งแล้ว... พร้อมด้วยรูปแม่บ้านมองดูผ้าห่มเก่า ๆ เราต้องเติม 5 ตัวอักษรให้มี 2 ความหมายเหมือนเดิม เฉลยคืออ

「もうふるい」

もうふるい เขียนเป็นคันจิได้ 2 ความหมายคือ もう古い (เก่าแล้ว) กับ　毛布類　(พวกผ้าห่ม) 

ดังนั้น 川柳❶ 　使いすぎ　そろそろ捨てよう　もう古い 　จะแปลได้ว่า　ใช้มากเกินไป อีกไม่นานจะทิ้งแล้ว มันเก่าแล้ว 

และ 川柳❷ 　使いすぎ　そろそろ捨てよう　毛布類　จะแปลได้ว่าใช้มากเกินไป อีกไม่นานจะทิ้งแล้ว พวกผ้าห่ม

⑧

「去る彼女　新しい彼と　◯◯◯◯◯」

川柳 นี้แปลได้ว่า แฟนสาวที่จากไป.... กับแฟนใหม่.... และรูป 2 รูป รูปแรกเดินออกจากบ้านผู้ชายคนเก่า รูปสองไปหาผู้ชายคนใหม่ที่ใส่เสื้อกาวน์เหมือนหมอ และ 5 ตัวอักษรที่ต้องเติมให้ 川柳 นี้มี 2 ความหมายก็คืออออ

「どうせいし」

どうせいし เขียนคันจิได้ 2 ความหมายคือ 同棲し (อยู่ด้วยกันฉันสามีภรรยา) กับ どうせ医師 (เป็นถึงคุณหมออีกด้วย) 

ดังนั้น 川柳❶　去る彼女　新しい彼と　同棲し　จะแปลได้ว่า แฟนสาวที่จากไปอยู่กินกับแฟนใหม่ 

ส่วน 川柳❷　去る彼女　新しい彼と　どうせ医師 จะแปลได้ว่า แฟนสาวที่จากไปมีแฟนใหม่เป็นถึงคุณหมออีกด้วย

หมดแล้วววว จริง ๆ มีมากกว่านี้อีก แต่นี่คัดมาเฉพาะข้อที่ตัวเองชอบ เป็นรายการที่ดูแล้วสนุกดี ได้คิดตามไปด้วย ได้รู้จักการเล่นคำเล่นเสียงในภาษาญี่ปุ่นไปด้วย

タイで撮影した日本ドラマ

คราวนี้เราจะมาขอแนะนำเรื่องที่เราสนใจเองบ้าง

ช่วงนี้ดูละครญี่ปุ่นอยู่เรื่องนึงคือ 嘘の戦争 ที่ฉายทางฟูจิทีวีทุกวันอังคารของซีซั่นนี้และจบไปแล้ว เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับนักต้มตุ่นคนหนึ่งชื่อ 浩一 ที่กลับมาแก้แค้นให้ครอบครัวตัวเองที่ถูกฆ่ายกครัวตอนที่ตัวเองอายุ 10 ขวบ 

ละครเรื่องนี้มีความพิเศษตรงที่ มีการมาถ่ายทำเมืองไทยด้วย กริ๊ดดดดดดดดรัวมือ

ภาพสวย ๆ ของไทยจากละครเรื่องนี้

ตามท้องเรื่อง พระเอกมาอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ เป็นนักต้มตุ๋นคนญี่ปุ่นด้วยกัน ก่อนจะบังเอิญเจอฆาตกรที่ฆ่าครอบครัวตัวเองที่มาไทยเลยตัดสินใจกลับไปแก้แค้นที่ญี่ปุ่น และฉากในไทยเลยจบตั้งแต่เริ่มเรื่อง (แต่ในเรื่องมีอะไรเกี่ยวข้องกับไทยเยอะดีนะ) ประมาณ 15 นาทีแรกที่เปิดเรื่องก็จะเป็นฉากในไทย แถบ ๆ อโศก ย่าน ๆ คาวบอย

แต่เราได้ศัพท์ใหม่ ๆ มาจากซีน 15 นาทีในไทยนี่ด้วยนะ ดูไปเปิดดิกไป กว่าจะจบตอนแรก เหนื่อยอะ5555

เนื้อเรื่องเริ่มต้นที่อโศก ซอยคาวบอย แดนอะโกโก้บาร์ในกรุงเทพฯ พระเอกพาคนญี่ปุ่นมาชมสาว ๆ นุ่งน้อยห่มน้อย (บางทีอาจจะไม่ห่มอะไรเลย) ทั้งหลายและพูดว่า 

掘り出し物ですよ ここは｡ 

คำศัพท์

掘り出し物 （ほりだしもの）แปลว่า

ของดีหรือของถูกที่บังเอิญพบและซื้อหามาได้

แต่ไป ๆ มา ๆ ก็มีตำรวจบุกเข้ามาในร้าน ยิงปุ้งๆๆๆ บอกให้ทุกคนหยุด พระเอกก็พาคนญี่ปุ่นคนนั้นวิ่งหนี วิ่งไปตั้งหลักได้ก็อธิบายว่า

たまにあるんですよ。

警察の手入れが｡

คำศัพท์ 

手入れ（ていれ）แปลว่า ดูแล หรือ การที่ตำรวจเข้าไปสอบสวนอาชญากรรมในที่เกิดเหตุ

เหตุที่ตำรวจต้องมา 手入れ ทีนี้ก็เพราะ พระเอกให้เหตุผลดังนี้

売春は一応

タイでも非合法だから｡ 

คำศัพท์

売春（ばいしゅん）แปลว่า การขายประเวณี

非合法（ひごうほう）แปลว่า ผิดกฎหมาย (ปกติรู้จักแต่คำว่า 違法)

ถ้าเป็นคำว่า 　買春 （ばいしゅん）จะแปลว่า การซื้อประเวณี

ละพระเอกก็บอกว่า ที่ตำรวจมาจับเราก็เพราะ..

人気店だから狙われたのかも｡

見せしめに｡

คำศัพท์

見せしめ　（みせしめ） แปลว่า การลงโทษให้เห็นเป็นตัวอย่าง

น่าจะตรงกับสำนวนไทยว่า เชือดไก่ให้ลิงดู นั่นเอง

นี่คือฉากที่น่าสนใจในประเทศไทยในละครญี่ปุ่นเรื่องนี้ นับว่าละครเรื่องนี้นำเสนอทั้งมุมสว่างและมุมมืดของไทยครบเลยทีเดียว แล้วฉากต่อจากที่พระเอกหนีตำรวจก็คือ.. เชิญไปติดตามกันต่อในละครได้ค่าาา

タスク６：目に浮かぶ描写

กิจกรรมที่ทำคราวนี้เริ่มยากขึ้นมาแล้ว คือ การพรรณา หรือ 描写 เราเคยเรียนมาแล้วในวิชาคอนเวอร์ ตอนนั้นก็รู้สึกว่ายาก ตอนนี้ก็ยังรู้สึกว่ายากอยู่ดี

ในห้องเราต้องบรรยาการ์ตูนช่อง ๆ 4 ช่อง มีการ์ตูนอยู่ 2 แบบ ให้จับคู่กับเพื่อนในห้องแล้วผลัดกันพรรณา

แบบแรกเป็นเรื่องเกี่ยวกับ คนญี่ปุ่น 2 คนที่นั่ง ๆ อยู่ คนนึงนั่งอ่านหนังสือพิมพ์ แล้วเห็นชาวต่างชาติเดินมา ท่าทางจะเข้ามาถามทาง คนที่ไม่ได้อ่านหนังสือพิมพ์เลยรีบหลบเข้าไปหลังหนังสือพิมพ์เพื่อที่จะได้ไม่ต้องคุยกับคนต่างชาติ

แบบแรก

แบบที่ 2 เป็นเรื่องของเด็กวัยหัดคลานกับหมา เด็กเห็นหมาหลับอยู่อยากขี่หมา เลยคลานไปหาหมา แต่หมาดันรู้ตัวตื่นซะก่อน เลยจะคลานไปอีกทางเพื่อเข้าข้างหลังไม่ให้หมารู้ตัว แต่หมาก็หันหน้ามาอยู่ดี กลายเป็นว่าเด็กคลานยังไงก็เจอหน้าหมา

แบบที่ 2

เราได้แบบที่ 2 ซึ่งตอนแรกดูรูปก็ไม่เข้าใจ ได้เพื่อน ๆ คนอื่นช่วยอธิบายให้ฟังเลยเข้าใจแบบงง ๆ และถอดเสียงตอนเล่าออกมาได้ดังนี้

赤ちゃん一人と犬がー匹がいます。で、あのう、犬が寝てます。そして、赤ちゃんはあのう、犬のお腹、お、お腹じゃなくて背中？犬の背中に乗りたいと思って、あのう、犬に近づいてた。そして、犬が、赤ちゃんが犬の背中に乗りたいと思って犬のところにあのう、近づいていた。で、あのう、犬は目が開けました。（目が覚める？）目が覚めました。そうそうそう。そして、赤ちゃんちょっとびっくりしちゃってもう乗れないかなと思ってそして、犬の、あのう、乗れないと思うのは犬と前から、、犬と前から、あのう、近づくなら背中に乗れないですよね。なので、なので、後ろに近づけたい、、と思って、なので、犬の前から回して、そしてもう一回近づけると、もうー回犬の前に着いた。それは、赤ちゃんは犬の後ろに、あのう、後ろの方に入りたいのに入れなかった。（何で？）というのは、あのう、赤ちゃんはなんか丸みたいな回るので、あのう、前から回ってももうー回前に戻ったという（何で？）何でかな？なんか丸じゃなくて丸の半分ぐらい行くなら犬の後ろに、あのう、着いたけど、あのう、着けるけど、あのう、犬の後ろに止まらなくて、まだ、あのう、続くので、もう一回犬の前に着いたという。（難しい）難しいね。赤ちゃんは犬の背中に乗りたいと思って、犬に近づいたね。そして、犬に着いたのは犬の前、犬の顔会った、ですよね。こういう形 (ทำท่าประกอบ)　あのう、なので、背中乗れないちゃん。前から。乗れないので、あのう、もう一回犬の背中に行きたい。赤ちゃんは一回回して顔に会った。もう一回会った。背中じゃなくて。終わり。

(ในวงเล็บคือบางส่วนที่เพื่อนโต้ตอบกับเรา)

ครั้งแรกใช้เวลานานมาก ประมาณเกือบ 5 นาทีได้ เพราะคิดศัพท์ไม่ออก เช่นคำว่า คลานไปหา หรือเจอหน้าหมา เดินอ้อม เป็นต้น อธิบายให้เพื่อนเข้าใจไม่ได้สักที ใช้มือไม้เต็มที่ก็แล้ว เอาจริง ๆ ยังไม่ค่อยเข้าใจเนื้อเรื่องของการ์ตูนเลยว่าต้องการจะสื่ออะไร เรื่องนี้ให้พูดเป็นภาษาไทยยังไม่ได้5555 ก็เลยคิดว่าครั้งแรกมีปัญหาที่การเข้าใจเนื้อเรื่องกับคลังศัพท์ พูดจาสับสนวกวนไปหมด

หลังจากนั้นครูก็ให้อ่านตัวอย่างที่คนญี่ปุ่นเล่าเกี่ยวกับการ์ตูนเรื่องนั้น ๆ ด้วย ทำให้ได้ศัพท์และสำนวนเพิ่มขึ้นมา พอเล่าเป็นครั้งที่ 2 ก็ใช้เวลาลดน้อยลงกว่าครึ่ง เหลือแค่เกือบ 2 นาที (จริง ๆ น่าจะเป็นเพราะเพื่อนที่ฟังเราก็รู้เรื่องเนื้อเรื่องทั้งหมดแล้วด้วย เล่าผิด ๆ ถูก ๆ ไปเพื่อนก็เกต)

หลังจากนั้นก็ได้ลองเล่าเรื่องที่ยังไม่ได้เล่าบ้าง โดยที่ได้เรียนรู้คำศัพท์มาแล้ว รู้สึกตัวเองเล่าได้สบายกว่าเรื่องเด็กคลาน แถมยังเข้าใจเนื้อเรื่องอีกด้วย ดีใจ

ある建物のロビーのソファーに、あのう、男性二人が座っている。一人の男性は新聞を読んでいる。そうすると、あのう、外国人があそこに近づいてる。その外国人が地図を持っているので、その座ってる二人に道を聞いたいと思う。で、あのう、あのう、ソファーに座っている一人はその外国人の目と、目が会って、やばいと思って、あのう、英語には自信がないので、英語を話したくないので、あのう、隣に座っている新聞を読んでいる人の新聞の後ろに隠れてる。外国人を見えない。見られないようにしている。なので、結局外国人が道を聞けなかった。

(จริง ๆ ต้องเป็นการถอดเสียงเปรียบเทียบระหว่างครั้งแรกและครั้งที่ 2 ของเรื่องเดียวกันแต่เราเข้าใจผิด อัดเสียงมาเป็นอีกเรื่องแทน)

ความรู้สึกที่อ่านแล้วเปรียบเทียบของคนญี่ปุ่นกับสิ่งที่ตัวเองและเพื่อนพูด เราคิดว่าเรายังเล่าได้แบบไม่มี オチ อะ ไม่เข้าใจว่าเราต้องตบมุกจบยังไง ขนาดตอนฟังของเพื่อนแล้วเพื่อนเล่าจบยังรู้สึกงง ๆ ว่า เอ่า จบแล้วหรอ แล้วมันยังไงอะ เขาเข้าไปแอบหลังหนังสือพิมพ์แล้วไงต่อ เหมือนเรื่องจะมีต่อยังไงอย่างงั้น ยิ่งของเรายิ่งแล้วใหญ่ ไม่เข้าใจจุดประสงค์ของเนื้อเรื่องทั้งหมดเลยด้วยซ้ำ คนเล่าอย่างเรายังไม่เข้าใจเรื่องเลย5555

สิ่งที่แตกต่างอย่างเห็นชัดอีกอย่างคือ เราไม่ได้ใส่อารมณ์ความรู้สึกในการพรรณาเลย เช่น オノマトペ ที่จะทำให้เนื้อเรื่องมีสีสันมากขึ้น, หรือการใส่ความคิดเห็นของตนเอง เป็นต้น แต่ก็ยังมีคำแสดงอารมณ์แบบ 〜てしまうอยู่บ้าง

内省

พอได้กิจกรรมนี้แล้ว รู้สึกเกลียดตัวเองไปเลย คิดว่าเรามีความสามารถในการเล่าเรื่องแย่มาก ๆ ตอนพูดไม่เท่าไหร่ รู้สึกเฉย ๆ พอได้มาฟังซ้ำที่ตัวเองอัดอีกรอบก็เข้าใจเลยว่าทำไมเพื่อนถึงไม่เข้าใจเรา ขนาดเรายังไม่เข้าใจสิ่งที่เรากำลังจะพูดเลย มีปัญหาด้านการเล่าเรื่องตามลำดับมานานแล้ว ชอบเล่า ๆ ในแบบที่เข้าใจเอง แต่คนฟังไม่เข้าใจอะ คิดว่านอกจากคำศัพท์ที่ต้องปรับปรุงแล้ว ยังต้องปรับปรุงตัวเองให้มีสติลำดับเรื่องราวในหัวมากกว่านี้ให้เล่าเรื่องให้คนฟังได้รู้เรื่องมากกว่านี้อีกจะดีมาก ยังติดคำว่า あのう กับ　そして อีกมาก ๆ หลุดปากพูดออกมาตลอดเวลาเลย โดยเฉพาะคำว่า で、あのう ในตอนที่นึกอะไรไม่ออก

ดังนั้นคิดว่า หากเราจะปรับปรุงการเล่าเรื่องให้ดีขึ้นต่อไปต้องปรับปรุงสิ่งต่อไปนี้

1.      สะสมคลังศัพท์ไว้เยอะ ๆ โดยเฉพาะ オノマトペ ช่วยเพิ่มอรรถรสให้เรื่องเล่า

2.      ระมัดระวังเรื่องไวยากรณ์ให้มากขึ้น

3.      อาจจะใส่ความรู้สึกของเรื่อง ความคิดหรือคำพูดของตัวละครในเรื่องไปด้วย ทำให้เรื่องมีสีสันมากขึ้น

4.      จัดลำดับเนื้อเรื่องให้ดี ให้คิดจากมุมมองจากคนฟัง ไม่ใช่มองจากมุมมองเรื่องราวในหัวเราที่เราเข้าใจดีอยู่แล้ว

5.      พูดคำว่า あのう หรือ そして ให้น้อยลง

6.      ถ้าใส่ オチ ตอนจบของเรื่องไว้ด้วย จะทำให้คนฟังสนุกมากขึ้น